وبلاگ تخصصی علوم آزمایشگاهی پزشکی

علوم آزمایشگاهی پزشکی

آزمایش آلفا فتو پروتین a-Fetoprotein AFP

آزمایش آلفا فتو پروتین  a-Fetoprotein   AFP

آلفافتوپروتین گلیکوبروتینی با 590 اسیدآمینه است که توسط کیسه زرده،سیستم گوارش و کبد جنین ساخته شده و پروتین اصلی دوران جنینی است.از نظر فیزیکی و شیمیایی شبیه آلبومین است.

مفدارAFPدر سرم جنینی در هفته 12 تا 14 حاملگی به حداکثر خود یعنی حدود 3میلی گرم بر میلی لیتر می رسد.از میزانAFPبعداز تولد کاسته شده و در یکسالگی به مقدار بالغین یا حدود 1 نانوگرم برمیلی لیتر می رسد.از اندازه گیریAFP در سرم یا مایع آمونیون خانم حامله به عنوان آزمون غربالی نفص لوله عصبی باز جنینی استفاده می شود.

برای غربال کردن جنین مبتلا معمولا سه تستAFP-HCG-esteriol یا چهار تستAFP-HCG-esteriol-Inhibin برروی سرم  مادر در دوران حاملگی انجام می شود.مقدار آلفافتوپروتین(AFP)در سرم مادر با توجه به سن جنین، وزن مادر و چند قلو بودن جنین تفسیر می گردد.اندازه گیری در اواسط نیمه دوم سه ماه دوم(14تا 16 هفتگی) انجام می شود. افزایش سطح  AFP در سرم مادر در حاملگیهای چند قلو،نقص لوله عصبی و دیواره شکم دیده شده و کاهش سطح  AFP در سرم مادر ممکن است بازتابی از سندروم دان یا تریوزمی 21 باشد.در سندروم دان افزایش HCG و Inhibin و کاهش آلفاپروتین (AFP ) و استریول غیرکانژوگه مشاهده می گردد.افزایش AFP در تشخیص و بی گیری درمان سرطان هپاتوسلولار و تومورهای سلولهای زایا (germ cell) بسیار مفید است.باهمراه ساختن آزمونهای AFP و HCG می توان سرطانهای بیضه و تخمدان و تراتوم بدخیم را پی گیری کرد.

با توجه به افزایش فوکوزیله شدن AFP در سرطان هپاتوسلولار،سنجش ایزوفرم  L3  در سرطان کبد بسیار سودمند است.ایزوفرم L3 آلفابروتین به لکتین (Lens Culinari) متصل شده که به این جز واکنش سرمی لنتیل لکتین (Lentil lectin) گفته می شود.

اندازه گیری این بخش نه تنها در تشخیص سرطان هپاتوسلولار مهم بوده، بلکه در افتراق سرطان کبد از بیماریهای خوش خیم کبد کمک کننده است.امکان دارد گاهی سطح زیاد آلفافتوپروتین (AFP) بعلت پدپده ای شبیه پروزون (Prozone) موجب کاهش اندازه گیری آن با کیت ایمونواسی گردد که به آن پدیده هوک (hook effect) گویند.که دراین حالت رقتهای مختلف سرم برای سنجش مورد آنالیز قرار می گیرد.

از اندازه گیری آلفاپروتین و B-HCG و LDH برای تشخیص و پیگیری تومورهای سلولهای زایا (Germ cell) استفاده می شود.تومورهای سلولهای زایا به دو دسته غیر سمینوما (non Seminoma) و سمینوما تقسیم می شود.در مراحل اولیه تومورهای سلولهای زایا ممکن است با سطح  AFP<1000 ng/mL  - B-HCG<5000miu/mL  -  LDH<1.5ULN همراه باشد ولی در مرحله پیشرفته افزایش شدید سطح مارکرها به شرح زیر دیده میشود.

AFP>10000 ng/mL

B-HCG>50000 miu/mL

LDH>10 ULN

تومورهای غیرسمینوما دارای چهاردسته از نظر بافت شناسی تحت عنوان رویانی
(EMBRYONAL) ترانوما،کوریو کارسینوما و اندودرمال سینوس هستند.

ایزوکروموزوم بازوی کوتاه 12 کاربرد تشخیصی برای انواع تومور سلولهای زایا (GCT)  دارد.

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم فروردین 1390ساعت 7:30  توسط مهدی اسماعیلی  |